CV-də xarici dil səviyyəsini dürüst qeyd etməyin yolları
Xarici dil bilmək bu gün sadəcə üstünlük deyil, bir çox sahədə əsas tələbə çevrilib. Xüsusilə beynəlxalq şirkətlərdə, xarici tərəfdaşlarla işləyən qurumlarda bu bacarıq əsas şərtdir. İşəgötürən üçün dil biliyi sənin dünyagörüşünü, öyrənmə bacarığını və dəyişikliklərə uyğunlaşma gücünü göstərir.
Məsələn, satış meneceri, müştəri xidmətləri üzrə mütəxəssis, SMM meneceri, proqramçı, layihə koordinatoru kimi peşə adlarında xarici dil çox vaxt əsas tələb olur. Çünki bu sahələrdə xarici müştərilər, partnyorlar və beynəlxalq platformalarla əlaqə qurmaq lazım gəlir. Əgər sən dili bilirsənsə, işəgötürən anlayır ki, sən şirkəti daha geniş mühitdə təmsil edə bilərsən.
HR mütəxəssisi CV-yə baxanda ilk diqqət etdiyi bölmələrdən biri məhz dil hissəsidir. Çünki bu bacarıq birbaşa iş prosesinə təsir edir. Xarici müştərilərlə danışıq, partnyorlarla yazışma, sənədlərin oxunması və cavablandırılması dil biliklərindən asılıdır.
Bu gün iş dünyası tək bir ölkə ilə məhdudlaşmır. Beynəlxalq şirkətlər, xarici layihələr, onlayn işləmə imkanları getdikcə artır. İnsan artıq başqa ölkədə yerləşən şirkət üçün də işləyə bilir. Bu isə xarici dil bilmədən demək olar ki, mümkün deyil. Buna görə də vakansiyalar arasında xarici dil tələbi getdikcə daha çox görünür. İşəgötürənlər artıq təkcə lokal bazarla kifayətlənmir, beynəlxalq arenaya çıxmaq istəyir. Bu isə dil bilən əməkdaşlara ehtiyacı artırır.
Ən çox edilən səhvlər
İnsanlar CV-də xarici dil səviyyəsini qeyd edərkən çox vaxt ya öz bacarıqlarını şişirdir, ya da əksinə, həddindən artıq sadə göstərir. Bu isə işəgötürənlə namizəd arasında yanlış təsəvvür formalaşdırır. Bir çox insan düşünür ki, səviyyəni yüksək yazsa, şansları artacaq. Digərləri isə özünə inamsızlıq səbəbilə real bacarıqlarını olduğundan aşağı göstərir. Hər iki yanaşma yanlışdır. Nəticədə müsahibədə problem yaradır. CV sənəddir, sənin haqqında ilk təəssürat yaradan rəsmi təqdimatdır. Orada yazılan hər bir məlumat məsuliyyət daşıyır. Dil biliklərini düzgün göstərməmək sonradan etibar probleminə gətirib çıxara bilər. İşəgötürən səni məhz CV-də yazdıqlarına əsasən dəvət edir. Əgər məlumat reallıqla uyğun gəlmirsə, müsahibə mərhələsində bu dərhal üzə çıxır. Bu da sənin peşəkar imicinə ciddi zərər vurur.
Özünü olduğundan yüksək göstərmək
Ən çox rast gəlinən səhvlərdən biri dil səviyyəsini real bacarıqlardan daha yüksək göstərməkdir. Məsələn, sadə cümlələrlə danışa bilən biri özünü sərbəst danışan kimi təqdim edir. İlk baxışda bu, məntiqli görünə bilər. Çünki insan düşünür ki, yüksək səviyyə yazsa, daha çox diqqət çəkəcək. Amma reallıq tam fərqlidir. Müsahibədə işəgötürən xarici dildə bir neçə sual verəndə, insan sadə fikirləri belə ifadə edə bilmir. Bu zaman bütün yazılanların süni olduğu dərhal ortaya çıxır. Qarşı tərəf anlayır ki, namizəd özünü düzgün təqdim etməyib. Bu isə etimadı sıfıra endirir. İşəgötürən üçün dürüstlük çox vacibdir. Çünki şirkət işə qəbul etdiyi insana güvənmək istəyir. Əgər sən dil səviyyəsini şişirdirsənsə, qarşı tərəf düşünür ki, başqa məlumatlar da doğru olmaya bilər. Bu isə sənin işə qəbul şansını minimuma endirir. Unutma ki, dil bacarığı gizlədiləsi və ya şişirdiləsi məsələ deyil. Hər şey müsahibədə açıq şəkildə yoxlanılır.
Səviyyəni ümumi sözlərlə yazmaq
Digər böyük səhv isə dil səviyyəsini qeyri-müəyyən ifadələrlə yazmaqdır. Yaxşı bilirəm, orta səviyyədə, sərbəst danışa bilirəm kimi cümlələr konkret heç nə demir. Bu sözlər subyektivdir və hər kəs üçün fərqli məna daşıya bilər. Bir insan üçün sərbəst danışmaq sadə mövzuları müzakirə etməkdirsə, digəri üçün peşəkar təqdimat etmək ola bilər. İşəgötürən bu cür ifadələri oxuyanda real bacarığını anlaya bilmir. Nəticədə sənin CV-n digərləri arasında fərqlənmir. HR mütəxəssisləri konkret göstəricilər görmək istəyir. Hansı səviyyədəsən, hansı işləri görə bilirsən, hansı sahədə istifadə etmisən açıq şəkildə yazılmalıdır. Qeyri-müəyyən sözlər sənin bacarığını gizlədir. Səni zəif namizəd kimi göstərə bilər. Halbuki sən real olaraq yaxşı səviyyədə bilirsən, sadəcə düzgün ifadə etməmisən. Ona görə də CV-də ümumi sözlərdən qaçmaq lazımdır. Dəqiq səviyyə göstərmək və bacarıqlarını konkret nümunələrlə dəstəkləmək səni daha inandırıcı edəcək. Bu, həm sənin xeyrinədir, həm də işəgötürən üçün işi asanlaşdırır.
Dil səviyyəsi necə ölçülür?
Xarici dil biliklərini obyektiv şəkildə qiymətləndirmək üçün dünyada qəbul olunmuş vahid sistem var. Bu sistem CEFR adlanır və beynəlxalq standart kimi tanınır. CEFR vasitəsilə insan öz dil bacarığını real və konkret meyarlar əsasında müəyyən edə bilir. Bu, sadəcə subyektiv fikirlərə əsaslanmır, müəyyən edilmiş kriteriyalar üzərində qurulur. İşəgötürənlər də məhz bu sistemə güvənir. Çünki burada hər səviyyənin konkret bacarıqları açıq şəkildə göstərilir. Bu da CV-də yazılan məlumatın daha inandırıcı görünməsinə kömək edir. CEFR sistemi həm namizəd üçün, həm də işəgötürən üçün ortaq anlayış yaradır. Beləliklə, qarşı tərəf sənin dili hansı səviyyədə bildiyini təxmin etmir, dəqiq anlayır.
CEFR sistemi nədir?
CEFR sistemi dilləri A1-dən C2-yə qədər pillələrə bölür. Hər pillə insanın dili hansı səviyyədə başa düşdüyünü, danışa bildiyini, yaza bildiyini və oxuduğunu göstərir. Bu sistem Avropa Şurası tərəfindən hazırlanıb. Hazırda dünyanın əksər ölkələrində qəbul olunur. CEFR sadəcə ad deyil, arxasında real bacarıqlar dayanır. Yəni sən B2 yazırsansa, bu o deməkdir ki, müəyyən iş mühitində ünsiyyət qura bilirsən, fikirlərini aydın ifadə edə bilirsən. Bu sistem sayəsində dil bilikləri ölçülə bilən bir bacarığa çevrilir. Sənin səviyyən artıq sadəcə söz yox, standart göstərici olur.
A1 və A2 səviyyələri
Bu səviyyələr başlanğıc mərhələ hesab olunur. A1 səviyyəsində insan sadə tanış ifadələri anlayır, özünü təqdim edə bilir. Ən əsas suallara cavab verə bilir. Məsələn, adını demək, haradan olduğunu söyləmək, sadə məlumatlar paylaşmaq mümkündür. A2 səviyyəsində isə insan artıq bir az daha geniş cümlələr qura bilir. Sadə mövzular ətrafında danışmaq, alış-veriş zamanı ünsiyyət qurmaq, əsas ehtiyaclarını ifadə etmək mümkündür. Bu mərhələdə insan hələ sərbəst deyil, amma qarşı tərəfi başa düşmək və öz fikrini minimum səviyyədə çatdırmaq mümkündür. İş mühitində bu səviyyələr adətən kifayət etmir. Amma öyrənmənin başlanğıcıdır.
B1 və B2 səviyyələri
Bu səviyyələr artıq orta mərhələ sayılır. İş dünyasında ən çox tələb olunan aralıqdır. B1 səviyyəsində insan iş mühitində sadə ünsiyyət qura bilir. Fikrini aydın şəkildə ifadə edir, əsas mövzuları anlayır. Sadə yazışmalar aparmaq, müzakirələrdə iştirak etmək mümkündür. B2 səviyyəsində isə insan daha sərbəst danışır, öz fikrini əsaslandıra bilir. Mürəkkəb mövzular haqqında danışa bilir. Bu səviyyədə olan şəxs xarici müştərilərlə əlaqə qura, təqdimatlarda iştirak edə, işgüzar yazışmalar apara bilər. Bir çox şirkət minimum B2 səviyyəsini tələb edir. Çünki bu səviyyədə artıq real iş prosesinə rahat uyğunlaşmaq mümkündür.
C1 və C2 səviyyələri
Bu mərhələlər yüksək səviyyə hesab olunur. C1 səviyyəsində insan dili demək olar ki, axıcı şəkildə istifadə edir. Mürəkkəb mövzular haqqında rahat danışır, fikirlərini dəqiq və səlis ifadə edir. İş mühitində rəhbərlik edə, danışıqlarda iştirak edə, uzun təqdimatlar keçirə bilir. C2 isə ən yüksək səviyyədir. Bu mərhələdə insan dili ana dili səviyyəsində bilir. Demək olar ki, bütün mövzularda rahat danışır, incə məqamları anlayır. Peşəkar yazılar hazırlaya bilir. Bu səviyyə daha çox tərcüməçilər, müəllimlər, beynəlxalq layihələrdə çalışan şəxslər üçün vacibdir. C səviyyəsində olan insanlar xarici dildə özünü tam rahat və sərbəst hiss edir.
CV-də dil səviyyəsini düzgün yazmaq
CV-də xarici dil səviyyəsini göstərərkən ən doğru və peşəkar üsul CEFR formatından istifadə etməkdir. Bu format beynəlxalq standartdır və işəgötürənlər tərəfindən yaxşı tanınır. Sən sadəcə dili bilirəm deməklə kifayətlənməməlisən. Hansı səviyyədə bildiyini açıq şəkildə qeyd etməlisən. Bu, sənin şəffaflığını göstərir və qarşı tərəfdə etibar yaradır. CV oxuyan şəxs dərhal anlayır ki, sən dili hansı səviyyədə bilirsən və bu bacarıq iş üçün nə qədər uyğundur. Dəqiq yazılmış səviyyə sənin real bacarığını əks etdirir və müsahibədə sürprizlərin qarşısını alır.
Bir çox namizəd dili yazarkən qeyri-müəyyən ifadələr işlədir. Amma bu, peşəkar görünmür. İşəgötürən konkret məlumat görmək istəyir. CEFR formatı isə bu konkretliyi təmin edir. Sən öz səviyyəni dəqiq bildirdikdə, qarşı tərəf səninlə bağlı düzgün qərar verə bilir. Bu həm sənin, həm də şirkətin xeyrinədir.
Konkret ifadələrdən istifadə
CV-də dil bölməsində qısa və aydın yazmaq lazımdır. Məsələn belə:
English - B2
Russian - C1
Bu format həm oxunaqlıdır, həm də hər kəs üçün başa düşüləndir. Uzun cümlələr yazmağa ehtiyac yoxdur. Qısa, konkret və səliqəli yazmaq kifayətdir. Bu cür təqdimat sənin peşəkar yanaşmanı göstərir. İşəgötürən baxan kimi anlayır ki, sən dili hansı səviyyədə bilirsən. Bu bacarıq iş üçün uyğun olub-olmadığını dəyərləndirə bilir.
Əgər sən dili müxtəlif məqsədlər üçün istifadə etmisənsə, bunu da əlavə edə bilərsən. Amma əsas olan səviyyənin aydın şəkildə göstərilməsidir. Konkretlik sənin ən böyük üstünlüyündür.
Nümunələrlə göstərmək
Təkcə səviyyə yazmaq bəzən kifayət etmir. Əgər sən dil biliyindən real iş prosesində istifadə etmisənsə, bunu da qeyd etməlisən. Məsələn, xarici müştərilərlə danışıq aparmısansa, işgüzar yazışmalar etmisənsə və ya təqdimatlar keçirmisənsə, bunları əlavə məlumat kimi yaza bilərsən.
Bu, sənin dil biliyinin praktik olduğunu göstərir. Yəni sən sadəcə qaydaları bilmirsən, həm də real işdə tətbiq edə bilirsən. Bu cür qeydlər CV-ni daha güclü edir. İşəgötürən görür ki, sən dili real mühitdə istifadə etmisən. Bu, sənin üçün böyük üstünlükdür.
Sertifikatlar və kurslar
Əgər xarici dil üzrə rəsmi sertifikatın varsa, mütləq CV-də qeyd et. Bu sənəd sənin bacarığını rəsmi şəkildə təsdiqləyir. Sertifikatlar işəgötürən üçün əlavə güvən yaradır. Çünki bu, sadəcə şəxsi fikir deyil, rəsmi qiymətləndirmədir.
Bir çox şirkət sertifikatı olan namizədlərə daha müsbət yanaşır. Çünki bu sənədlər beynəlxalq standartlara uyğun olaraq verilir və obyektiv ölçü hesab olunur. Əgər kurs keçmisənsə, onun da adını yaza bilərsən. Amma əsas diqqət rəsmi sertifikatlara verilməlidir.
Hansı sertifikatlar keçərlidir?
IELTS, TOEFL, Cambridge, Goethe kimi sertifikatlar dünyada geniş tanınır. Bu sənədlər bir çox ölkədə və şirkətdə qəbul olunur. Bu sertifikatlar sənin dinləmə, oxuma, yazma və danışma bacarığını ölçür.
Bu cür sertifikatlara malik olmaq sənin CV-ni daha güclü edir. İşəgötürən baxan kimi anlayır ki, sənin dil biliklərin rəsmi şəkildə yoxlanılıb və təsdiqlənib. Bu, səni digər namizədlərdən fərqləndirə bilər.
Sertifikatı necə qeyd etməli?
Sertifikatı yazarkən konkret məlumat verməlisən. Məsələn:
IELTS - 7.5 bal
Goethe B2 - 2024
Burada həm nəticəni, həm də tarixi göstərmək vacibdir. Tarix ona görə önəmlidir ki, sertifikatın nə vaxt alındığı bilinsin. Çünki çox köhnə nəticələr aktual hesab olunmaya bilər.
Praktik bacarıqları vurğulamaq
Dil bilmək təkcə qaydaları əzbərləmək, sözlərin mənasını bilmək demək deyil. Əsas məsələ bu biliyi real vəziyyətlərdə necə istifadə edə bilməyindir. İşəgötürən üçün ən önəmli sual budur: Sən bu dili iş prosesində tətbiq edə bilirsənmi. Məhz buna görə CV-də praktik bacarıqlarını ön plana çıxarmaq çox vacibdir.
Bir çox namizəd sadəcə səviyyə yazmaqla kifayətlənir. Amma bu, hər zaman sənin real gücünü göstərmir. Sən dili hansı məqsədlə istifadə etmisən, hansı vəziyyətlərdə işinə yarayıb, hansı tapşırıqları bu bacarıq sayəsində yerinə yetirmisən qeyd etmək CV-ni daha güclü edir. Praktik təcrübə sənin nəzəri biliklərini dəstəkləyir. Səni daha inandırıcı namizəd kimi göstərir.
İşəgötürən üçün vacib olan budur ki, sən şirkətin real ehtiyaclarını qarşılaya biləsən. Əgər sən dili sadəcə kursda öyrənmisənsə, bu bir məsələdir. Amma əgər sən bu dili real iş prosesində istifadə etmisənsə, bu artıq böyük üstünlükdür. Praktik bacarıqları gizlətmək olmaz. Əksinə, onları açıq və detallı şəkildə qeyd etmək lazımdır.
Danışıq qabiliyyəti
Əgər sən xarici müştərilərlə telefon danışıqları aparmısansa, görüşlərdə iştirak etmisənsə və ya onlarla üzbəüz ünsiyyət qurmusansa, bunu mütləq CV-də göstərməlisən. Bu, sənin dili real vəziyyətlərdə rahat istifadə etdiyini sübut edir.
Danışıq qabiliyyəti çox insan üçün ən çətin hissədir. Qrammatikanı bilmək asandır, amma danışmaq tamam başqa məsələdir. Əgər sən qarşı tərəfi başa düşürsənsə və fikrini aydın şəkildə ifadə edə bilirsənsə, bu, çox dəyərli bacarıqdır. İşəgötürən üçün bu xüsusilə vacibdir. Çünki bir çox vəzifələrdə müştərilərlə birbaşa əlaqə olur.
Məsələn, sən xarici tərəfdaşlarla layihə müzakirə etmisənsə, məhsul təqdim etmisənsə və ya problemləri izah etmisənsə, bunları qeyd etmək lazımdır. Bu, sənin yalnız səviyyəni bilmədiyini, həm də real vəziyyətlərdə tətbiq etdiyini göstərir. Belə məlumatlar CV-ni oxuyan şəxsin sənin bacarıqlarına daha çox inanmasına səbəb olur.
Yazı bacarığı
Yazı bacarığı da ən az danışıq qədər əhəmiyyətlidir. Bir çox işdə email yazışmaları, hesabatlar, rəsmi sənədlər, təklif məktubları hazırlanır. Əgər sən bu sahədə təcrübəyə sahibsənsə, mütləq qeyd etməlisən.
Xarici dildə düzgün yazmaq diqqət, dəqiqlik və dil hissi tələb edir. Əgər sən iş prosesində email yazmısansa, hesabat hazırlamısansa, müqavilə layihələrində iştirak etmisənsə, bu, böyük üstünlükdür. Çünki bu, sənin dili peşəkar səviyyədə istifadə edə bildiyini göstərir.
İşəgötürən üçün yazı bacarığı xüsusilə önəmlidir. Çünki şirkət adından yazılan hər məktub brendin imicini formalaşdırır. Səhv yazılmış bir email belə mənfi təsir yarada bilər. Əgər sən bu məsuliyyəti daşıya bilmisənsə, bu, sənin peşəkarlığını göstərir.
Bu səbəbdən CV-də yazı bacarığını ümumi sözlərlə deyil, konkret təcrübə ilə göstərmək lazımdır. Məsələn, xarici partnyorlarla yazışmalar aparmışam, rəsmi sənədlər hazırlamışam, layihə hesabatları yazmışam kimi ifadələr çox daha təsirli görünür. Bu cür məlumatlar sənin bacarıqlarını real şəkildə əks etdirir və CV-ni daha güclü edir.
Yalan məlumatın nəticələri
CV-də yazılan hər bir söz sənin haqqında fikir formalaşdırır. Bu sənəd sadəcə kağız parçası deyil, sənin peşəkar portretindir. Orada verdiyin məlumatlar sənin xarakterini, məsuliyyət hissini və dürüstlüyünü göstərir. Əgər sən CV-də yanlış və ya şişirdilmiş məlumat yazırsansa, bu, sadəcə bacarıqlarını deyil, həm də şəxsiyyətini sual altına alır. İşəgötürən səninlə əməkdaşlığa başlamazdan əvvəl sənə güvənmək istəyir. Bu güvən isə yalnız doğru məlumat üzərində qurula bilər.
Bir çox insan düşünür ki, kiçik bir yalan problem yaratmaz. Amma reallıqda hər şey çox tez üzə çıxır. Müsahibədə verilən suallar, iş prosesində qarşılaşılan tapşırıqlar, komanda ilə ünsiyyət sənin CV-də yazdıqlarını sübut etməli olur. Əgər real bacarıqların yazılanlarla üst-üstə düşmürsə, bu dərhal hiss olunur. Nəticədə sənin peşəkar imicin ciddi zərər görür.
Yalan məlumat qısa müddətdə sanki üstünlük kimi görünə bilər. Amma uzun müddətdə bu, sənin karyerana mənfi təsir göstərir. Çünki iş dünyası çox kiçikdir və məlumatlar sürətlə yayılır. Bir şirkətdə etibar itirən şəxs başqa şirkətlərdə də çətinliklə qarşılaşa bilər.
Etibarın itməsi
Etibar çox çətin qazanılır, amma çox asan itirilir. Bir dəfə CV-də yazdığın məlumatın doğru olmadığı ortaya çıxanda işəgötürənin sənə olan münasibəti tam dəyişir. Artıq sənin dediyin hər söz şübhə ilə qarşılanır. Qarşı tərəf düşünür ki, əgər sən bu mövzuda yalan demisənsə, başqa məsələlərdə də dürüst olmaya bilərsən.
İş mühitində etibar çox vacibdir. Komanda işi, layihələr, məsul tapşırıqlar etibar üzərində qurulur. Əgər rəhbərlik sənə güvənmirsə, sənə vacib işlər tapşırılmır. Bu da sənin inkişafını məhdudlaşdırır. Hətta bacarıqlı olsan belə, etibar olmadıqda irəliləmək çətinləşir.
Bir dəfə yalan üzə çıxanda onu düzəltmək çox çətin olur. Çünki insanlar artıq sənin əvvəlki davranışını xatırlayır və bunu unutmur. Bu isə sənin karyeranda uzunmüddətli iz buraxa bilər.
İşdən çıxarılma riski
Bəzi şirkətlər CV-də yanlış məlumat verilməsini ciddi qayda pozuntusu kimi qəbul edir. Çünki bu, şirkət siyasətinə ziddir. Əgər işə qəbul olunduqdan sonra yalan məlumat verdiyin məlum olarsa, bu, əmək müqaviləsinin pozulması kimi qiymətləndirilə bilər.
Bir çox hallarda rəhbərlik belə vəziyyətlərdə əməkdaşla yolları ayırır. Çünki şirkət dürüst olmayan insanla işləmək istəmir. Bu, təkcə bacarıq məsələsi deyil, prinsip məsələsidir. Şirkətlər reputasiyalarını qorumağa çalışır və buna görə də etibarsız əməkdaşları komandada saxlamaq istəmir.
İşdən çıxarılmaq isə təkcə maddi itki deyil. Bu, sənin psixoloji vəziyyətinə, gələcək planlarına və karyera yoluna təsir göstərir. Növbəti iş müraciətlərində əvvəlki iş yerindən ayrılma səbəbi soruşula bilər. Bu zaman yalan məlumat verdiyinə görə işdən çıxarıldığını izah etmək çətin vəziyyət yarada bilər.
Məhz buna görə CV-də hər zaman doğru və real məlumat yazmaq lazımdır. Qısa müddətli üstünlük üçün gələcəyini riskə atmaq ağıllı seçim deyil. Dürüstlük sənin ən güclü silahındır və uzunmüddətli uğurun əsas açarıdır.
