HR olmaq həqiqətən rahatdırmı, yoxsa göründüyü kimi deyil?

Çöldən baxanda HR sahəsi çoxlarına sakit və rahat görünür. İnsanlar düşünür ki, HR mütəxəssisi gün ərzində kompüter arxasında oturur, CV-lərə baxır, telefon zənglərinə cavab verir və sənədlərlə işləyir. Bu baxışa görə HR işi stresssiz və problemsiz təsəvvür olunur. Elə bil hər şey planlı şəkildə gedir və heç bir çətinlik yoxdur. Amma bu, yalnız görünən tərəfdir. İnsanlar çox vaxt HR-ın arxa planda nə qədər məsuliyyət daşıdığını, neçə fərqli insanın problemi ilə məşğul olduğunu görmür.
HR sahəsində görülən işlər çoxşaxəlidir. Bu vəzifələrə işə qəbul prosesi, yeni işçilərin uyğunlaşdırılması, təlimlərin təşkili, performansın qiymətləndirilməsi və motivasiya tədbirləri daxildir. Xüsusilə vakansiyalar açılanda HR mütəxəssisi uyğun namizədləri tapmaq üçün müraciətləri yoxlayır. Seçim aparır və müsahibələr təşkil edir. Burada əsas məqsəd şirkət üçün düzgün insanı seçməkdir. HR sadəcə adam götürüb işə başlamasını təmin etmir.
Yeni işçinin kollektivə uyğunlaşmasına kömək edir, iş prosesinə tez alışması üçün dəstək göstərir. İşçilərin inkişafı üçün təlimlər təşkil olunur. Onların performansı izlənilir və motivasiyanı artırmaq üçün müxtəlif tədbirlər görülür. HR komandanın sağlam və effektiv işləməsi üçün daim nəzarətdə olur.

İnsanlar niyə HR-ı rahat iş sayır?

Bir çox insan HR sahəsinə kənardan baxanda bu işi rahat və problemsiz hesab edir. Bunun əsas səbəbi HR fəaliyyətinin çox vaxt ofis mühiti ilə əlaqələndirilməsidir. İnsanlar düşünür ki, HR mütəxəssisi bütün vaxtını kompüter arxasında keçirir. Sənədlərə baxır, CV oxuyur və telefon zənglərinə cavab verir. Bu görüntü isə avtomatik olaraq rahatlıq anlayışı yaradır. Çünki çöldə işləmək, fiziki güc tələb edən sahələrdə çalışmaqla müqayisədə ofis işi daha komfortlu görünür. Lakin bu yanaşma yalnız səthdə qalan bir baxışdır. İşin görünən tərəfi sakit. Sabit ola bilər, daxildə çox böyük məsuliyyət və psixoloji yük var. İnsanlar HR-ın qərarlarının nə qədər önəmli olduğunu, bu qərarların insanların həyatına necə təsir etdiyini çox vaxt nəzərə almır. Məhz buna görə də HR işi kənardan rahat görünür. Bu sahə ciddi diqqət, səbir və məsuliyyət tələb edir.

Ofis işi və rahat mühit

HR mütəxəssisləri adətən ofis şəraitində çalışır. Kondisionerli otaq, rahat masa, kompüter, internet və sakit iş mühiti çoxlarına cəlbedici gəlir. Günəş altında, soyuqda, yağışda işləmək məcburiyyətində qalmamaq insanlar üçün böyük üstünlük kimi görünür. Bu da HR sahəsini rahat iş kateqoriyasına salan əsas səbəblərdən biridir. Amma rahat mühit o demək deyil ki, iş də rahatdır. Ofisdə oturmaq fiziki baxımdan yormaya bilər. Lakin uzun saatlar eyni yerdə qalmaq, ardıcıl görüşlər, telefon zəngləri və yazışmalar insanı zehni olaraq çox yora bilər. Hər gün müxtəlif problemlərlə qarşılaşmaq, fərqli xarakterdə insanlarla ünsiyyət qurmaq asan deyil. Yəni fiziki rahatlıq psixoloji rahatlıq demək deyil.

Fiziki yorğunluğun az olması

HR işi ağır fiziki güc tələb etmir. Yük daşımaq, uzun məsafələr qət etmək, açıq havada işləmək kimi çətinliklər yoxdur. Bu da insanlarda belə bir fikir yaradır ki, HR işi çox rahatdır. Amma bu sahədə əsas yük fiziki yox, zehni və emosionaldır. İnsanlarla işləmək, onların problemlərini dinləmək, hər kəsə düzgün yanaşmaq böyük diqqət tələb edir. Günün sonunda insan özünü yorğun hiss edir. Amma bu yorğunluq əzələlərdə yox, beyində olur. Çünki gün ərzində çoxlu qərar verilir, müxtəlif vəziyyətlər analiz olunur və məsuliyyət daşıyan addımlar atılır. Bu isə insanı daxildən yora bilər. Ona görə də fiziki cəhətdən rahat görünən bu iş psixoloji baxımdan kifayət qədər çətindir.

HR-ın görünməyən tərəfləri

HR işi kənardan sakit və rahat görünə bilər. Amma içində çox böyük psixoloji yük var. İnsanların problemlərini dinləmək, şikayətlərini həll etməyə çalışmaq, yaranan anlaşılmazlıqlara müdaxilə etmək bu sahənin ayrılmaz hissəsidir. Hər bir insan öz problemini vacib sayır və haqlıdır. Çünki hər kəs öz dünyasının mərkəzində yaşayır. HR isə bu fərqli dünyaların ortasında dayanır. Birinin maaşla bağlı narazılığı, digərinin rəhbərlə problemi, başqa birinin motivasiya çatışmazlığı eyni anda HR-ın qarşısına çıxır. Bu vəziyyət insanı daxildən yorur. Çünki hər kəsə eyni səviyyədə diqqət ayırmaq, hamını anlamağa çalışmaq asan deyil. Burada təkcə iş bilikləri yox, həm də güclü psixoloji dayanıqlıq lazımdır.

Daim problemlə üz-üzə qalmaq

HR işində ən çətin tərəflərdən biri fasiləsiz problemlərlə qarşılaşmaqdır. Kiminsə maaşı gecikir, kiminsə rəhbərlə münasibəti pozulub, kiminsə işdən çıxmaq fikri var. Bütün bu insanlar birbaşa HR-a müraciət edir. Çünki HR onlar üçün güvənilən ünvandır. İnsanlar öz dərdlərini rahat danışa bildikləri birini axtarır. Çox vaxt bu şəxs HR olur. Sən isə hər dəfə səbirli şəkildə dinləməlisən. Emosiyaları sakitləşdirməli və obyektiv qalmalısan. Bəzən eyni mövzular təkrar-təkrar qarşıya çıxır. Amma hər dəfə ilk dəfə eşidirmiş kimi yanaşmalısan. Bu da insanın daxili gücünü çox tələb edir.

Emosional yük və stress

HR daim insanların hissləri ilə işləyir. Sevinən də sənə gəlir, əsəbləşən də, ağlayan da, ümidsiz olan da. Hər birinin emosiyası sənə ötürülür. Bir müddət sonra öz problemlərini arxa plana atdığını hiss edirsən. Çünki başqalarının dərdi ilə məşğulsan. Amma bu hisslər itmir, sadəcə içində toplanır. İnsan bəzən özünü səbəbsiz yorğun, həvəsiz hiss edir. Bu da emosional yüklənmənin nəticəsidir. HR olmaq yalnız sənəd işi deyil, bu həm də insanların daxili dünyası ilə işləməkdir. Bu isə hər kəsin bacaracağı bir məsələ deyil.

Konfliktlərin idarə olunması

İki işçi arasında problem yarananda çox vaxt tərəflər HR-a müraciət edir. Sən isə ortada qalır və hər iki tərəfi dinləməli olursan. Kimin haqlı, kimin haqsız olduğunu anlamaq bəzən çox çətin olur. Çünki hər kəs hadisəni öz baxış bucağından danışır. HR burada sakit qalmalı, emosiyalara qapılmamalı və obyektiv qərar verməlidir. Bu proses həm vaxt aparır, həm də böyük məsuliyyət tələb edir. Çünki verilən qərar insanların iş mühitinə, münasibətlərinə və gələcək əməkdaşlığa təsir edir. Yanlış addım atsan, problem daha da böyüyə bilər. Ona görə bu məsələ HR üçün ən həssas mövzulardan biridir.

İşə qəbul prosesi nə qədər çətindir?

İşə qəbul prosesi kənardan sadə görünə bilər, amma əslində çox mürəkkəb və məsuliyyətli mərhələdir. HR mütəxəssisi bu mərhələdə şirkət üçün doğru insanı tapmağa çalışır. Bu isə təkcə bilik və təcrübəyə baxmaqla bitmir. Namizədin xarakteri, komanda ilə uyğunluğu, işə yanaşması, məsuliyyət hissi və uzunmüddətli planları da nəzərə alınmalıdır. Çox vaxt bir vakansiya üçün çox sayda müraciət daxil olur və hər müraciət ayrı-ayrılıqda dəyərləndirilməlidir. Yanlış seçim şirkət üçün əlavə problem yarada bilər. Yeni işçi uyğunlaşa bilməyəndə, kollektivdə narahatlıq yaranır, iş keyfiyyəti aşağı düşür. Buna görə HR bu mərhələdə tələsməməli, hər namizədi diqqətlə analiz etməlidir. Bu proses həm vaxt aparır, həm də böyük məsuliyyət tələb edir.

CV-ləri süzmək

Bir vakansiya üçün yüzlərlə CV daxil ola bilər. HR mütəxəssisi hər bir CV-ni diqqətlə oxumalıdır. Təcrübə, təhsil, bacarıqlar, əvvəlki iş yerləri ayrı-ayrılıqda yoxlanılır. Bəzi CV-lər bir-birinə çox oxşayır və fərqi tapmaq çətin olur. Hansı namizədin həqiqətən uyğun olduğunu anlamaq üçün detallara fikir vermək lazımdır. Bəzən yaxşı tərtib olunmuş CV real bacarığı əks etdirmir. Bəzən isə sadə yazılmış CV arxasında güclü potensial gizlənir. HR bu fərqləri ayırd edə bilməlidir. Bu proses diqqət, səbir və vaxt tələb edir. Çünki buraxılan bir səhv sonradan böyük problemə çevrilə bilər.

Müsahibələr aparmaq

Müsahibə mərhələsi işə qəbulun ən vacib hissələrindən biridir. Bu mərhələdə HR namizədlə üz-üzə görüşür və onu daha yaxından tanımağa çalışır. Təkcə suallara verdiyi cavablar yox, danışıq tərzi, özünü ifadə etmə bacarığı, davranışı da müşahidə olunur. HR burada həm bilik səviyyəsini, həm də insanın xarakterini qiymətləndirir. Çünki şirkət yalnız işçi yox, kollektivin bir üzvünü seçir. Bəzən çox yaxşı danışan namizəd real iş mühitinə uyğun olmur. Bəzən isə sakit, az danışan biri öz sahəsində çox bacarıqlı çıxır. HR bu fərqləri düzgün analiz etməlidir. Yanlış qərar verilsə, sonradan həm şirkət, həm də işçi üçün çətinlik yarana bilər. Buna görə müsahibə prosesi ciddi diqqət və peşəkarlıq tələb edir.

HR olmaq üçün hansı bacarıqlar lazımdır?

HR sahəsində işləmək üçün təkcə diplom və sertifikat kifayət etmir. Bu işin əsas tərəfi insanlarla düzgün ünsiyyət qurmaqdır. HR daim fərqli xarakterdə, fərqli düşüncədə insanlarla işləyir. Hər kəsin öz problemi, öz baxışı, öz emosiyası var. HR isə bütün bu fərqlilikləri anlayaraq balans yaratmalıdır. Burada səbir, anlayış və düzgün qərar vermək bacarığı çox vacibdir. Bəzən çətin vəziyyətlərdə sakit qalmaq, emosiyalara qapılmamaq lazımdır. HR yalnız sənəd işi görən şəxs deyil, həm də insanların etibar etdiyi bir mütəxəssisdir. Ona görə bu sahədə çalışan şəxs həm peşəkar biliklərə, həm də güclü şəxsi keyfiyyətlərə sahib olmalıdır.

Ünsiyyət bacarığı

HR üçün ünsiyyət bacarığı ən vacib xüsusiyyətlərdən biridir. İnsanlarla açıq və aydın danışmaq, onları diqqətlə dinləmək və doğru suallar vermək əsas şərtdir. Bəzən insanlar problemi birbaşa demir, dolayı yollarla ifadə edirlər. HR isə bunu düzgün başa düşməlidir. Düzgün sual vermək qarşı tərəfin daha rahat danışmasına kömək edir. İnsan özünü başa düşülmüş hiss edəndə daha açıq olur. HR həm rəhbərliklə, həm də işçilərlə daim əlaqədə olur. Hər iki tərəflə düzgün dil tapmaq bu sahədə uğurun əsas açarıdır. Ünsiyyət zəifdirsə, problemlər daha da böyüyə bilər.

Empatiya və səbir

HR işi empatiya tələb edən sahədir. Qarşındakı insanın yerinə özünü qoya bilməsən, onun nə hiss etdiyini anlamasan, bu sahədə uzun müddət qalmaq çətin olar. İnsanlar HR-a gəlib şəxsi problemlərini, narahatlıqlarını, qorxularını bölüşür. Bu zaman onları yarımçıq dinləmək, tələsik qərar vermək düzgün deyil. Hər kəsin dərdi onun üçün çox önəmlidir. Sənə balaca görünən bir məsələ başqası üçün ciddi problem ola bilər. HR səbirli olmalı, qarşı tərəfi diqqətlə dinləməli və anlayışla yanaşmalıdır. Səbir bu işin əsas dayaqlarından biridir. Tələsik və emosional qərarlar vəziyyəti daha da çətinləşdirə bilər. Ona görə HR sahəsində çalışan şəxs soyuqqanlı və anlayışlı olmalıdır.

HR olmaq kimlər üçün uyğundur?

HR sahəsi hər kəs üçün uyğun deyil. Bu işi seçən insan bilməlidir ki, burada əsas məsuliyyət insanlarla işləməkdir. Əgər sən tək işləməyi sevirsənsə, çox ünsiyyətdən qaçırsansa, bu sahə sənin üçün çətin ola bilər. Çünki HR daim insanlarla əlaqədə olur, onların problemlərini dinləyir. Suallarına cavab verir və bəzən çətin mövzular haqqında danışmalı olur. Burada sakit qalmaq, obyektiv olmaq və hər kəsə eyni yanaşmaq lazımdır. HR işi yalnız kompüter arxasında oturmaqdan ibarət deyil. Bu sahədə çalışan şəxs hər gün müxtəlif xarakterli insanlarla ünsiyyətdə olur. Bu da güclü psixoloji hazırlıq tələb edir. Ona görə də HR olmaq istəyən şəxs əvvəlcə öz xarakterini, səbrini və ünsiyyət bacarığını düzgün dəyərləndirməlidir.

İnsanlarla işləməyi sevənlər

Əgər sən insanlarla ünsiyyətdən zövq alırsansa, onların problemlərini dinləməkdən sıxılmırsansa, HR sahəsi sənə uyğun ola bilər. Bu işdə əsas məsələ insanları anlamaqdır. Hər kəs fərqlidir və hər kəsin öz baxış bucağı var. HR mütəxəssisi bu fərqləri qəbul etməli və hər kəsə hörmətlə yanaşmalıdır. İnsanlarla danışmaqdan qaçmayan, yeni tanışlıqlardan çəkinməyən şəxslər bu sahədə daha rahat işləyə bilir. Əgər sənə insanlar maraqlıdırsa, onların düşüncələrini anlamaq xoşuna gəlirsə, HR sahəsi sənin üçün uyğun seçim ola bilər.

Stressə davamlı şəxslər

HR işi emosional baxımdan çətin sahələrdən biridir. Burada hər gün müxtəlif hisslər yaşayan insanlarla qarşılaşırsan. Biri narazıdır, biri əsəbləşib, digəri məyusdur. Bu zaman sakit qalmaq çox vacibdir. Tənqidə açıq olmaq, hər deyilən sözü şəxsi qəbul etməmək lazımdır. HR mütəxəssisi emosiyalarına nəzarət etməyi bacarmalıdır. Səbir bu sahədə əsas şərtlərdən biridir. Çünki hər kəsin dərdi dərhal həll olunmur. Bəzən eyni mövzunu dəfələrlə izah etməli olursan. Bu da insanı yorur. Amma stressə davamlı olan şəxslər bu vəziyyətlərin öhdəsindən daha rahat gələ bilir. Ona görə HR olmaq istəyən insan psixoloji olaraq güclü olmalıdır.