No-kod anlayışı peşələri necə dəyişir?

No-kod dedikdə kod yazmadan proqram, sayt və müxtəlif sistemlər qurmağa imkan verən platformalar nəzərdə tutulur. Yəni sən texniki bilik olmadan rəqəmsal məhsul yarada bilirsən. Bu yanaşma texnologiya sahəsindən uzaq olan insanlar üçün böyük fürsətdir. Artıq yalnız proqramistlər deyil, digər peşə sahibləri də öz ehtiyaclarına uyğun sistemlər qura bilir. Bunun üçün sadəcə no-kod alətlərini öyrənmək kifayətdir.
Bu sahədə müxtəlif kurslar da mövcuddur. Həmin kurslar vasitəsilə insanlar no-kod platformalarının istifadəsini öyrənir. Praktiki layihələr qurur və real iş bacarıqları qazanır. Bu kurslar xüsusilə karyerasını dəyişmək istəyənlər üçün çox faydalıdır. Çünki texniki təhsil almadan da rəqəmsal sahəyə keçmək mümkündür. No-kod məhz bu imkanları yaratdığı üçün sürətlə yayılır və daha çox insan tərəfindən qəbul olunur.
No-kod alətləri vizual interfeys üzərində işləyir. Yəni istifadəçi hazır elementləri seçir, onları uyğun yerlərə yerləşdirir və sistem avtomatik olaraq işlək vəziyyətə gətirir. Burada kod yazmağa ehtiyac olmur. Sadəcə seçim edirsən, parametrləri doldurursan və nəticəni dərhal görürsən.
Bu alətlər vasitəsilə qeydiyyat formaları, sifariş sistemləri, daxili idarəetmə panelləri, avtomatik cavab mexanizmləri qurmaq mümkündür. Amma reallığı da qəbul etmək lazımdır. Çox mürəkkəb layihələr, xüsusi təhlükəsizlik tələbləri və fərdi funksiyalar tələb edən sistemlər üçün yenə də proqramçıya ehtiyac qalır. No-kod hər şeyi həll etmir, amma çox şeyi xeyli asanlaşdırır. İnsanlar əvvəlcə ehtiyaclarını düzgün müəyyənləşdirməli və ona uyğun alət seçməlidir.

NO-KOD NİYƏ BU QƏDƏR POPULYARDIR?

No-kodun bu qədər sürətlə yayılmasının əsas səbəbi insanların artıq vaxt itirmək istəməməsidir. Müasir dövrdə hər kəs ideyasını tez reallaşdırmaq istəyir. Aylarla layihə gözləmək, uzun yazışmalar aparmaq, texniki komandaların iş qrafikinə uyğunlaşmaq insanları yorur. Artıq dövr dəyişib. İnsanlar sürətli nəticə istəyir. No-kod məhz bu ehtiyaca cavab verir. Çünki bu texnologiya ilə bir ideyanı günlər içində işlək məhsula çevirmək mümkündür. Kimsə ilə razılaşmağa, gözləməyə ehtiyac qalmır. Özün başlayırsan, özün qurursan və məhsulunu bazara çıxarırsan. Bu da insanlara azadlıq hissi verir. İdeyanı reallaşdırmaq artıq qorxulu proses deyil. Hər kəs cəhd, sınaqdan keçirə və risk almadan yoluna davam edə bilər. No-kod məhz bu rahatlığı təmin etdiyi üçün sürətlə populyarlaşır.

VAXTA QƏNAƏT EFFEKTİ

Əvvəllər bir layihə üçün uzun planlama mərhələsi olurdu. Proqramçı tapmaq, texniki detallar barədə danışmaq, dizayn təsdiqləmək, testlər aparmaq və sonda hazır məhsulu gözləmək aylar çəkirdi. Bu proses insanı həm yorur, həm də motivasiyanı azaldırdı. No-kod isə bu prosesi xeyli qısaldır. İndi bir neçə kliklə əsas sistem qurmaq mümkündür. Sadə formalar, qeydiyyat səhifələri, avtomatik cavab sistemləri qısa müddətdə hazır olur. Bu da insana böyük üstünlük verir. Vaxta qənaət etmək insanın həyat keyfiyyətini artırır. Çünki artıq uzun gözləntilər yoxdur. Fikrin varsa, dərhal həyata keçirə bilirsən. Bu sürət biznes üçün də lazımdır. Çünki bazarda gecikən uduzur. Kim tez hərəkət edirsə, o irəli çıxır. No-kod bu sürəti təmin etdiyi üçün insanların seçiminə çevrilir.

XƏRCLƏRİN AZALMASI

Proqramçı komandası saxlamaq hər biznes üçün mümkün deyil. Yeni başlayanlar üçün bu, böyük maliyyə yükü yaradır. No-kod isə bu xərcləri ciddi şəkildə azaldır. Artıq bir sistem qurmaq üçün böyük büdcə ayırmağa ehtiyac qalmır. Platformaya üzv olursan, özün qurursan və istifadə edirsən. Bu, kiçik biznes sahibləri üçün böyük rahatlıqdır. Çünki əvvəllər texniki tərəfə pul ayırmaq məcburiyyətində qalırdılar. İndi isə həmin pulu marketinqə, məhsulun inkişafına və ya komandanın böyüməsinə yönəldə bilirlər. Bu da biznesin daha sağlam böyüməsinə imkan yaradır. Startaplar üçün isə bu, əsl fürsətdir. Çünki artıq ideya üçün böyük kapital tələb olunmur. Sadəcə doğru plan və düzgün istifadə kifayətdir. No-kod xərcləri azaltdığı üçün insanlara risk etməyə daha rahat şərait yaradır.

HANSI PEŞƏLƏR DƏYİŞİR?

No-kod texnologiyaları ən çox texniki sahədən kənarda çalışan insanlara təsir göstərir. Əvvəllər bu insanlar ideyalarını həyata keçirmək üçün mütləq proqramçıya ehtiyac duyurdular. İndi isə vəziyyət tam fərqlidir. Artıq marketoloq, HR mütəxəssisi və sahibkar kimi peşə sahibləri özləri texnoloji həllər yarada bilir. Bu da onların iş prosesində müstəqilliyini artırır. İnsan artıq kiməsə bağlı qalmır. Öz ehtiyacına uyğun sistemi özü qurur. Bu dəyişiklik peşələrin mahiyyətini yeniləyir. Çünki artıq bu sahələrdə çalışanlar təkcə öz ixtisası ilə kifayətlənmir, texnoloji bacarıqlar da qazanır. Bu isə əmək bazarında daha dəyərli mütəxəssis olmaq deməkdir.

MARKETİNQ SAHƏSİ

Marketinq sahəsində çalışanlar üçün no-kod böyük üstünlükdür. Artıq kampaniya səhifələrini yaratmaq üçün texniki komandaya müraciət etməyə ehtiyac qalmır. Marketoloqlar özləri landing səhifələr qurur. Qeydiyyat formaları yaradır, avtomatik e-poçt sistemləri quraraq müştərilərlə əlaqəni idarə edirlər. Müştəri məlumatlarını toplamaq, analiz etmək və nəticələrə uyğun qərar vermək daha asan olur. Bu da marketoloqu daha çevik edir. Çünki kampaniya zamanı dəyişiklik lazım olarsa, dərhal müdaxilə edə bilir. Gözləmək, icazə almaq kimi proseslər aradan qalxır. Bu isə işin effektivliyini xeyli artırır. Marketoloq artıq təkcə ideya verən deyil, həm də onu həyata keçirən şəxsə çevrilir.

HR MÜTƏXƏSSİSLƏRİ

HR sahəsində də no-kod böyük dəyişiklik yaradır. İşə qəbul formaları, avtomatik cavab sistemləri, CV toplama platformaları artıq HR mütəxəssisləri tərəfindən rahatlıqla qurula bilir. Əvvəllər bu işlər üçün texniki dəstəyə ehtiyac vardı. İndi isə HR özü prosesi idarə edir. Bu da onların işini xeyli asanlaşdırır. Namizədlərlə əlaqə qurmaq, ilkin seçim aparmaq, məlumatları sistemdə toplamaq daha rahat olur. Nəticədə HR mütəxəssisi vaxtını texniki problemlərə yox, insanlarla işləməyə sərf edir. Bu da peşənin əsas məqsədinə uyğun gəlir. Çünki HR sahəsinin mərkəzində insan faktoru dayanır.

SAHİBKARLAR

Kiçik biznes sahibləri üçün no-kod əsl fürsətdir. Artıq sayt qurmaq, sifariş qəbul sistemi yaratmaq, müştəri bazası toplamaq üçün kənardan kömək istəməyə ehtiyac qalmır. Sahibkar özü sistemi qurur və idarə edir. Bu da ona tam nəzarət imkanı verir. Biznes proseslərini özü tənzimləyir. Dəyişiklikləri dərhal tətbiq edir. Bu azadlıq sahibkara daha rahat qərar vermək imkanı yaradır. Çünki artıq texniki baryer yoxdur. İdeya varsa, dərhal həyata keçirilə bilər. Bu da biznesin inkişafını sürətləndirir. Sahibkara bazarda daha güclü mövqe qazandırır.

PROQRAMÇILARIN ROLU AZALIRMI?

Bu sual çox insanın ağlını məşğul edir. No-kod alətləri yayılmağa başladıqdan sonra bəziləri düşünür ki, proqramçıların işi təhlükə altındadır. Amma reallıq tam fərqlidir. Proqramçıların rolu azalmır, sadəcə dəyişir. Əvvəllər proqramçılar sadə saytlar, formalar, basic sistemlər üzərində çox vaxt sərf edirdilər. İndi isə bu tip işlər no-kod vasitəsilə daha sürətli görülür. Bu da proqramçıların üzərindəki texniki yükü azaldır. Onlar artıq daha mürəkkəb layihələrə fokuslana bilir. Böyük sistemlərin qurulması, təhlükəsizlik məsələləri, xüsusi funksiyaların hazırlanması kimi işlər hələ də proqramçıların üzərində qalır. Yəni no-kod proqramçıları sıradan çıxarmır. Əksinə onların işini daha dəyərli edir. Proqramçı indi sadəcə icraçı yox, strateji düşünən mütəxəssis roluna keçir. Bu da peşənin səviyyəsini yüksəldir.

NO-KOD PROQRAMÇILARI ƏVƏZ EDİRMİ?

No-kod sadə texniki işləri avtomatlaşdırır. Məsələn, qeydiyyat forması qurmaq, sadə sayt yaratmaq, avtomatik cavab sistemi qurmaq kimi işlər artıq kod yazmadan mümkündür. Amma mürəkkəb layihələr üçün bu alətlər yetərli olmur. Böyük şirkət sistemləri, bank platformaları, təhlükəsizlik tələb edən layihələr yenə də proqramçı biliyi tələb edir. Burada artıq xüsusi kodlaşdırma, sistem arxitekturası, məlumat təhlükəsizliyi kimi məsələlər ön plana çıxır. Bu işləri no-kod alətləri tam şəkildə yerinə yetirə bilmir. Ona görə də proqramçılara ehtiyac davam edir. Sadəcə onların işi daha professional səviyyəyə keçir. Proqramçı artıq əsas problemləri həll edən, sistemin əsasını quran şəxsə çevrilir. Bu da onların bazardakı dəyərini azaldmır, əksinə artırır.

YENİ YARANAN PEŞƏLƏR

Texnologiya dəyişdikcə əmək bazarı da dəyişir. Yeni alətlər yeni peşələrin yaranmasına səbəb olur. No-kod da bu prosesin bir hissəsidir. Artıq klassik iş anlayışı tədricən dəyişir. İnsanlar təkcə bir sahə ilə kifayətlənmir. Texnologiya ilə işləmə bacarığı demək olar ki, hər sahədə tələb olunur. Bu da yeni iş rollarının ortaya çıxmasına şərait yaradır. Şirkətlər artıq texniki və qeyri-texniki sahələri birləşdirən mütəxəssislərə ehtiyac duyur. No-kod bu boşluğu doldurur. Nəticədə bazarda yeni peşələr yaranır. Bu peşələr getdikcə daha çox tələb olunur.

NO-KOD MÜTƏXƏSSİSİ

No-kod mütəxəssisi bu alətləri dərindən bilən və şirkətlər üçün sistemlər quran şəxsdir. Bu insanlar platformaların imkanlarını yaxşı tanıyır, ehtiyaca uyğun həllər yaradır. Məsələn, şirkət üçün daxili idarəetmə sistemi, müştəri qeydiyyat platforması, avtomatik cavab mexanizmi qura bilirlər. Artıq bu sahədə xüsusi vakansiyalar yaranmağa başlayıb. Şirkətlər bu bacarığa sahib insanları axtarır. Çünki no-kod mütəxəssisi həm texnologiyanı anlayır, həm də biznes ehtiyaclarını bilir. Bu da onu çox dəyərli edir. Gələcəkdə bu peşənin daha da populyarlaşacağı gözlənilir.

AVTOMATLAŞDIRMA MENECERİ

Avtomatlaşdırma meneceri şirkət daxilində prosesləri sistemləşdirən mütəxəssisdir. Onun əsas işi iş axınını daha səmərəli etməkdir. Məsələn, sifarişlərin avtomatik sistemə düşməsi, müştəri müraciətlərinin avtomatik yönləndirilməsi, daxili bildiriş sistemlərinin qurulması kimi işləri təşkil edir. Bu da şirkət daxilində qarışıqlığı azaldır. İnsan səhvləri minimuma enir. İşlər daha sürətli və dəqiq görülür. Avtomatlaşdırma meneceri no-kod alətlərindən istifadə edərək bu sistemləri qurur və idarə edir. Bu peşə də son illərdə daha çox tələb olunur. Çünki şirkətlər artıq vaxt itirmək istəmir. Prosesləri daha ağıllı şəkildə idarə etmək istəyir.

NO-KOD RİSKLİDİRMİ?

Hər texnologiyada olduğu kimi no-kod alətlərinin də müəyyən riskləri var. Bu sistemlər insanlara böyük rahatlıq versə də, tam təhlükəsiz və problemsiz olduğunu demək düzgün olmaz. Çünki hazır platformalardan istifadə etdiyin zaman sistemin bütün idarəsi sənin əlində olmur. Yəni sən qurduğun layihənin texniki tərəfinə tam nəzarət edə bilmirsən. Platforma birdən-birə qaydalarını dəyişə bilər. Qiymət siyasətini artıra bilər və ya bəzi funksiyaları ləğv edə bilər. Bu isə istifadəçilər üçün problem yarada bilər. Məlumatların saxlanması məsələsi də önəmlidir. Sənin qurduğun sistemdə toplanan məlumatlar həmin platformanın serverlərində saxlanılır. Bu da bəzən narahatlıq yarada bilər. Çünki məlumat təhlükəsizliyi hər biznes üçün çox vacibdir. Əgər platforma texniki problem yaşasa və ya bağlansa, sən də problemlə üzləşə bilərsən. Buna görə no-kod istifadə edərkən riskləri düzgün qiymətləndirmək lazımdır. Hansı platformanı seçdiyini, onun etibarlılığını və bazardakı mövqeyini əvvəlcədən araşdırmaq çox vacibdir. Yəni no-kod rahatdır. Amma düşünülmüş şəkildə istifadə olunmalıdır.

TEXNİKİ MƏHDUDİYYƏTLƏR

No-kod platformaları müəyyən çərçivələr daxilində işləyir. Yəni sən yalnız həmin platformanın verdiyi imkanlar çərçivəsində sistem qura bilirsən. Əgər xüsusi funksiyaya ehtiyac yaranarsa, çox vaxt bu mümkün olmur. Məsələn, kompleks hesablama sistemi, xüsusi inteqrasiya və ya fərqli təhlükəsizlik mexanizmi lazım olduqda no-kod kifayət etmir. Bu zaman yenə proqramçı dəstəyinə ehtiyac yaranır. Bəzi platformalar yüklənməyə dözümlü olmur. İstifadəçi sayı artdıqca sistem zəifləyə bilər. Bu da biznes üçün risk yaradır. Təhlükəsizlik məsələləri də ayrıca diqqət tələb edir. Çünki hər platforma yüksək səviyyəli qoruma təmin etmir. Məlumat sızıntısı, sistemə kənar müdaxilə kimi risklər mövcuddur. Ona görə də no-kod istifadə edərkən texniki məhdudiyyətləri əvvəldən nəzərə almaq lazımdır. Sadə layihələr üçün çox uyğundur. Amma böyük və mürəkkəb sistemlər üçün təkbaşına yetərli olmaya bilər. Düzgün ehtiyac analizi aparmaq çox vacibdir.