Marketoloqlar bizi ehtiyacımız olmayan şeyləri almağa necə məcbur edir ?

Marketinq sadəcə məhsul satmaq prosesi deyil. Bu, insan davranışını anlamaq və ona təsir göstərmək sistemidir. Marketinq meneceri insanların nə istədiyini, nədən qorxduğunu, nə vaxt qərar verdiyini və hansı mesajlara reaksiya göstərdiyini araşdırır. Bunun üçün psixologiya, statistika və davranış elmlərindən istifadə edirlər. Məqsəd insanın diqqətini çəkmək və onu alışa yönləndirməkdir.
Reklamlarda istifadə olunan sözlər, şəkillər, rənglər və musiqilər təsadüfi seçilmir. Hər detal əvvəlcədən planlaşdırılır. İnsan çox vaxt bunun fərqinə varmır. Sadəcə bir məhsula baxır və içində alma istəyi yaranır. Bu istək təsadüfi deyil. Marketinq məhz bunu yaradır. İnsan düşünür ki, bu qərar özünündür.
Marketinqin əsas məqsədi sənin beynində bir fikir yaratmaqdır. Bu fikir belə olur: mən bunu istəyirəm. Halbuki bir neçə gün əvvəl həmin məhsulun varlığından belə xəbərsiz idin. Marketoloqlar səni ehtiyac hissi yaratmağa çalışır. Onlar məhsulu elə təqdim edirlər ki, sanki bu sənin həyatını yaxşılaşdıracaq.
Reklamlarda sənə göstərirlər ki, bu məhsulu istifadə edən insanlar daha xoşbəxtdir, daha rahatdır, daha uğurludur. Sən də düşünürsən ki, mən də belə olmaq istəyirəm. Bu düşüncə sənin qərarını formalaşdırır. Əslində sən məhsulu yox, həmin hissi istəyirsən.
Marketinq məhz bu nöqtədə işə düşür. O, səndə istək yaradır. Bu istək real ehtiyacdan yox, yaradılmış təəssüratdan doğur. Sən isə bunu fərqinə varmadan qəbul edirsən və alış edirsən.

İnsan beyninin alış-veriş zamanı necə işlədiyi

İnsan beyni alış-veriş zamanı adi vəziyyətdəki kimi rasional qərar vermir. Normal halda bir mövzu barədə düşünəndə biz müsbət və mənfi tərəfləri ölçür, qiyməti, ehtiyacı və nəticəni analiz edirik. Amma mağazaya daxil olan kimi bu mexanizm dəyişir. Beynin məntiqə cavabdeh olan hissəsi arxa plana keçir, emosiyalara cavabdeh olan hissə isə ön plana çıxır. Biz məhsula obyektiv baxmaq əvəzinə hisslərimizlə qərar veririk. Rənglər, musiqi, qoxular, işıqlandırma kimi detallar belə beynin iş prinsipinə təsir edir. İnsan özünü rahat, güvənli və yaxşı hiss etdikdə qərarları daha tez verir. Marketoloqlar məhz bundan istifadə edir. Onlar mühit yaradır ki, sən düşünməyə vaxt tapmadan qərar verəsən. Bu zaman suallar azalır, şübhələr zəifləyir və alma istəyi güclənir.

Dopamin və ani zövq

Yeni məhsul gördüyümüz zaman beyində dopamin adlı maddə ifraz olunur. Dopamin insanın özünü yaxşı hiss etməsinə səbəb olan kimyəvi maddədir. Bu maddə müvəqqəti xoşbəxtlik yaradır. Məsələn, yeni telefon görürsən. Gözünə xoş gəlir, ürəyin sürətlənir, içində alma istəyi yaranır. Bu hissin səbəbi məhz dopamindir. Beyin sənə siqnal verir ki, bu məhsul səni sevindirəcək. Amma bu sevinc uzun çəkmir. Məhsulu aldıqdan bir müddət sonra həmin hiss zəifləyir və yerini peşmanlıq tuta bilər. İnsan düşünür ki, əslində buna ehtiyacım yox idi. Bu vəziyyət çox adamın başına gəlir. Marketoloqlar bu mexanizmi çox yaxşı bildiyi üçün məhsulları elə təqdim edirlər ki, sən dopamin partlayışı yaşayasın. Parlaq vitrinlər, cazibədar dizaynlar, xüsusi təqdimatlar məhz bu məqsədə xidmət edir. Beynin həmin an aldığı siqnal səni tez qərar verməyə sövq edir. Sən gələcək nəticəni yox, indiki hissi düşünürsən. Bu isə səni planlaşdırmadığın xərclərə aparır. Dopamin səni qısa müddət sevindirir, amma pul kisən bundan zərər görür.

Qərarvermədə emosiyaların rolu

Alış zamanı insan çox vaxt öz-özünə belə düşünür. Bunu alsam özümü daha yaxşı hiss edəcəyəm. Bu fikir beynin məntiq hissəsini susdurur. Çünki sən artıq ehtiyac barədə yox, hiss barədə düşünürsən. Emosiyalar qərarın əsas səbəbinə çevrilir. İnsan yorğun olanda, kefsiz olanda və ya özünü dəyərsiz hiss edəndə alış-verişə daha çox meyl göstərir. Çünki beynimiz alış etməyi mükafat kimi qəbul edir. Bu zaman məhsulun qiyməti, istifadə edib-etməyəcəyin kimi suallar ikinci plana keçir. Əsas olan o andakı hissdir. Marketoloqlar bunu bildiyi üçün reklam mesajlarında duyğulara toxunur. Onlar məhsulu birbaşa satmır, xoşbəxtlik, rahatlıq, uğur kimi anlayışlarla əlaqələndirirlər. Sən də düşünürsən ki, bu məhsul məni daha yaxşı edəcək. Halbuki reallıqda dəyişən sadəcə alış kartındakı məbləğ olur. Emosiyalar qərar verdikdə insan çox vaxt sonradan peşman olur. Amma həmin anda beynin verdiyi siqnal o qədər güclü olur ki, sən düşünmək istəmirsən. Bu da marketinqin ən güclü tərəflərindən biridir.

Qıtlıq effekti

"Son 2 məhsul qaldı" yazısını görəndə ürəyin sürətlə döyünürsə, bu tam normaldır. Çünki insan beyni az olan şeyləri daha dəyərli hesab edir. Bu psixoloji mexanizm qıtlıq effekti adlanır. İnsan düşünür ki, indi almasam, sonra tapa bilməyəcəyəm. Bu qorxu qərarı sürətləndirir. Marketoloqlar bunu çox ağıllı şəkildə istifadə edir. Sayğaclar, vaxt məhdudiyyəti, az qalıb mesajları hamısı bu məqsədə xidmət edir. Sən məhsul barədə düşünməyə vaxt tapmırsan. Beynin əsas diqqəti yalnız bir şeyə yönəlir: fürsəti qaçırmamaq. Halbuki həmin məhsul sabah da, gələn həftə də ola bilər. Amma sən bunu bilmirsən. Çünki qarşıdakı mesaj səni təzyiq altına alır. Bu zaman insan öz ehtiyacını yox, qorxusunu dinləyir. Qıtlıq effekti insanı panikaya salır. Panika isə düzgün qərar verməyə imkan vermir. Sən sanki özünə sübut etmək istəyirsən ki, gecikməmisən. Bu səbəbdən də düşünmədən alış edirsən.

Son şans manipulyasiyası

Son şans mesajları insanın beynində ciddi təzyiq yaradır. Sənə belə bir fikir verilir. Əgər indi almasan, bir daha bu fürsəti əldə etməyəcəksən. Bu mesaj çox güclü təsir göstərir. İnsan düşünür ki, indi qərar verməliyəm, yoxsa peşman olacağam. Marketoloqlar bunu bilərəkdən edirlər. Məqsəd səni düşündürmək yox, tələsdirməkdir. Çünki tələsən insan səhv qərar verir. Sən məhsulu araşdırmırsan, alternativlərə baxmırsan, qiymət müqayisəsi aparmırsan. Sadəcə alırsan. Bu manipulyasiya qorxu üzərindən qurulub. Qorxu isə insanın ən zəif nöqtəsidir. Sən başqasının səndən əvvəl alacağından qorxursan. Bu qorxu sənin nəzarətini zəiflədir. Nəticədə planlaşdırmadığın alışlar edirsən.

Sosial sübut taktikası

İnsan təbiət etibarilə başqalarının davranışına baxaraq qərar verir. Əgər ətrafındakı insanlar bir məhsulu alırsa, sən də istər-istəməz düşünürsən ki, deməli bu məhsul yaxşıdır. Bu vəziyyət sosial sübut adlanır. İnsan tək qalmaq istəmir. Səhv seçim etdiyini düşünməkdən qorxur. Ona görə də çoxlu insanın etdiyi hərəkəti doğru qəbul edir. Marketoloqlar bunu çox yaxşı bildiyi üçün məhsul səhifələrində "ən çox satılan", "ən çox seçilən", "minlərlə insan aldı" kimi ifadələrdən istifadə edir. Bu cür mesajlar sənin beyninə təsir edir və sən düşünməyə başlayırsan ki, əgər bu qədər adam alıbsa, mən niyə almamalıyam. İnsan şüuraltı şəkildə kənarda qalmaq istəmir. Hamı ilə eyni qərarı vermək ona təhlükəsiz görünür. Çünki insan düşünür ki, kütlə səhv etməz. Halbuki çox vaxt insanlar sadəcə bir-birini təkrarlayır. Heç kim əsl ehtiyacı düşünmür. Nəticədə hamı bir məhsulu alır. Amma heç kim onun həqiqətən lazımlı olub-olmadığını sorğulamır. Sosial sübut insanın düşünmə prosesini zəiflədir. Çünki sən artıq öz ehtiyacını yox, başqalarının davranışını əsas götürürsən. Bu da səni planlaşdırmadığın alışlara aparır.

Rəylər və ulduz sistemləri

Məhsulun yanında beş ulduz görəndə beynimiz avtomatik olaraq güvən hissi yaradır. İnsan düşünür ki, bu qədər adam müsbət fikir bildirib, deməli problem yoxdur. Rəylər insan üçün qərar verməyi asanlaşdırır. Çünki sən artıq araşdırmaq istəmirsən. Başqalarının fikrini öz yerinə düşünən kimi qəbul edirsən. Marketoloqlar bu sistemi çox ağıllı şəkildə qurur. Müsbət rəylər önə çıxarılır. Mənfi fikirlər isə arxa plana atılır. Bu da səndə yanlış təsəvvür yaradır. İnsan beş ulduz görəndə məhsulun mükəmməl olduğunu düşünür. Amma çox vaxt bu rəylərin hamısı real olmur. Bəzən süni şəkildə yazılır, bəzən də yalnız məmnun qalanların fikirləri göstərilir. Narazı qalanlar isə görünmür. Sən bunu bilmədiyin üçün qərarını yanlış məlumat əsasında verirsən. Beynin rahatlayır və düşünürsən ki, risk yoxdur. Bu rahatlıq səni tez qərar verməyə sövq edir. Halbuki hər məhsul hər kəs üçün uyğun olmur. Rəylərə kor-koranə inanmaq səni səhv seçimə aparır. Amma insan beyni asan yolu sevir. Ona görə də başqasının verdiyi qərarı təkrarlamaq daha rahat gəlir.

Endirim illüziyası

"Əvvəl 200 manat idi, indi 99 manat" yazısını görəndə beynimiz bunu böyük qazanc kimi qəbul edir. İnsan düşünür ki, bu fürsəti qaçırmaq olmaz. Bəs bu məhsul sizə lazımdır? Amma beyin bu sualı ikinci plana atır. Çünki diqqət yalnız endirimə yönəlir. Marketoloqlar bunu bilərəkdən edirlər. Onlar əvvəl yüksək qiymət göstərir, sonra isə daha aşağı qiymət yazırlar. Sən də düşünürsən ki, yarı qiymətinə alırsan. Əslində isə həmin məhsulun real dəyəri bəlkə də elə əvvəldən 99 manat olub. Amma sən bunu bilmirsən. Çünki sənə təqdim olunan məlumat səni aldadır. Beyin endirim görəndə özünü qalib kimi hiss edir. Elə bil sən ağıllı alış etmisən. Amma əslində sən sadəcə planlaşdırmadığın bir xərci etmiş olursan. Endirim sözü insan üçün çox cəlbedicidir. Çünki insan qənaət etdiyini düşünür. Halbuki sən pul xərcləyirsən. Qənaət yox, əlavə xərc edirsən. Sadəcə bunu beynin fərqli qəbul edir.

Əvvəl-indi qiymət oyunu

Əvvəl-indi qiymət oyunu marketinqdə ən çox istifadə olunan üsullardan biridir. Əvvəl süni şəkildə yüksək qiymət göstərilir, sonra isə daha aşağı rəqəm yazılır. Bu zaman insan düşünür ki, böyük endirim əldə edib. Halbuki çox vaxt əvvəlki qiymət real olmur. Sadəcə diqqəti cəlb etmək üçün şişirdilir. İnsan isə bunu bilmədiyi üçün özünü ağıllı alıcı hesab edir. Beyin düşünür ki, mən bu məhsulu ucuz aldım. Amma əslində sən məhsulun real bazar dəyərini bilmirsən. Sən sadəcə təqdim olunan iki rəqəmi müqayisə edirsən. Marketoloqlar da bunu istəyir. Onlar sənin başqa mağazalara baxmağını istəmir. Sən müqayisə etməsən, onların göstərdiyi rəqəmlərə inanacaqsan. Bu oyun çox sadədir, amma çox təsirlidir. İnsan düşünmək əvəzinə rəqəmlərə reaksiya verir. Bu da sənin nəzarətini zəiflədir. Nəticədə sən ehtiyacın olmayan məhsulu sırf ucuz göründüyü üçün alırsan.

Kənarda qalmaq qorxusu və ya FOMO

Hamı paylaşır, hamı istifadə edir, sən isə kənarda qalırsan. Bu hiss çox insana tanışdır. İnsan özünü digərlərindən geri qalmış kimi hiss edir. Beyində belə bir fikir yaranır. Mən də bunu etməliyəm, yoxsa nəyisə qaçıraram. Bu qorxu FOMO adlanır. Marketoloqlar bu psixoloji vəziyyətdən çox ustalıqla istifadə edir. Sosial şəbəkələrdə məhsul paylaşan insanlar göstərilir. Şərhlərdə məmnunluq ifadə olunur. Hamının eyni şeyi etdiyini görürsən. Sən də düşünməyə başlayırsan ki, bu qədər insan istifadə edirsə, deməli yaxşıdır. Əslində isə hər kəs öz səbəbi ilə paylaşır. Bəziləri reklam üçün, bəziləri diqqət çəkmək üçün, bəziləri isə sadəcə maraq üçün. Amma sən bunları bilmirsən. Sadəcə nəticəni görürsən. Bu da səndə təzyiq yaradır. İnsan tək qalmaq istəmir, fərqli olmaqdan çəkinir. Ona görə də kütlənin etdiyi hərəkəti təkrarlayır. Bu zaman ehtiyacını yox, qorxunu əsas götürürsən. FOMO insanı düşünmədən alış etməyə məcbur edir. Çünki insan sonradan peşman olmaqdan qorxur.

Trendlər və təzyiq

Trend olmaq sosial təsdiq deməkdir. İnsan düşünür ki, trend olan bir şeyi istifadə etsəm, cəmiyyət tərəfindən qəbul ediləcəyəm. Bu təzyiq gənclər arasında daha güclüdür. Hamı eyni məhsulu istifadə edirsə, fərqli qalmaq çətin olur. İnsan özünü kənarda hiss edir. Marketoloqlar bunu bilirlər və məhsulları trend kimi təqdim edirlər. Sosial şəbəkələrdə eyni məhsulu göstərən çoxlu paylaşımlar olur. Sən də bunu görəndə düşünürsən ki, bu məhsul indi aktualdır, mən də almalıyamsa. Bu təzyiq səni öz qərarından uzaqlaşdırır. Sən artıq öz ehtiyacını yox, başqalarının etdiyini əsas götürürsən. Trend anlayışı insanı idarə edən güclü vasitədir. Çünki heç kim geridə qalmaq istəmir. İnsanlar ehtiyacları olmasa belə, sırf trend olduğu üçün məhsul alırlar. Sonra isə bir müddət keçəndən sonra həmin məhsul kənara atılır və yeni trend gəlir. Bu dövr belə davam edir.

Rənglərin və dizaynın təsiri

Rənglər insan beyninə birbaşa təsir edir. Marketoloqlar bunu çox yaxşı bildiyi üçün məhsul qablaşdırmasında və mağaza dizaynında rənglərdən şüurlu şəkildə istifadə edirlər. Xüsusilə endirim yazılarında qırmızı rəngdən çox istifadə olunur. Bu təsadüf deyil. Rənglər insanın diqqətini cəlb edir və emosiyaları oyadır. Mağazada parlaq rənglər gördükdə beynin avtomatik olaraq həmin məhsula fokuslanır. Sən düşünmədən o tərəfə baxırsan. Bu da satış ehtimalını artırır. Dizayn da eyni şəkildə işləyir. Böyük şriftlər, diqqət çəkən etiketlər, xüsusi işıqlandırma hamısı sənin qərarına təsir edir. Sən məhsulun keyfiyyətinə yox, onun necə təqdim edildiyinə reaksiya verirsən. Marketoloqlar bilirlər ki, gözə xoş görünən məhsul daha tez satılır. Qablaşdırma və rəng seçimi üzərində çox işləyirlər.

Qırmızı niyə təcili hiss yaradır?

Qırmızı rəng insan beynində xüsusi reaksiya yaradır. Bu rəng təhlükə və təcili vəziyyət hissi oyadır. Ona görə də endirim etiketləri çox vaxt qırmızı olur. Sən bu rəngi görəndə beynin avtomatik olaraq hərəkətə keçir. Düşünürsən ki, tez qərar verməliyəm. Marketoloqlar bu psixoloji reaksiyanı yaxşı bildiyi üçün qırmızıdan çox istifadə edir. Bu rəng insanı tələsdirir. Tələsmək isə səhv qərar vermək deməkdir. Sən məhsulu analiz etmirsən, alternativlərə baxmırsan. Sadəcə alırsan. Çünki beynin sənə siqnal verir ki, bu fürsəti qaçırma. Qırmızı rəng məhz bu hissi gücləndirir. İnsan tələskən qərar verdikdə isə çox vaxt peşman olur. Amma marketoloqlar üçün əsas olan sənin düşünməyin yox, alış etməyindir.

İnfluenser marketinqi

İnfluenser marketinqi bu dövrdə ən təsirli üsullardan biridir. Sevdiyin bloger bir məhsulu istifadə edirsə, sən də istər-istəməz maraqlanırsan. Çünki sən həmin insana güvənirsən. Onun fikrini önəmli hesab edirsən. Marketoloqlar da bunu bildiyi üçün məşhur simalarla əməkdaşlıq edir. Məhsul birbaşa reklam kimi göstərilmir. Sadəcə həmin insanın həyatının bir hissəsi kimi təqdim olunur. Sən də düşünürsən ki, bu məhsul onun həyatını asanlaşdırırsa, mənim də işimə yarayar. Halbuki çox vaxt bu paylaşımlar ödənişlidir. Amma bu açıq şəkildə göstərilmir. Sən bunu bilmədiyin üçün paylaşıma daha çox inanırsan. Influencer marketinqi insanın emosiyasına təsir edir. Çünki sən o insanla özünü yaxın hiss edirsən. Bu da sənin qərarını dəyişir.

Tanış simaların gücü

Tanış simalar insan üçün daha inandırıcıdır. Çünki sən onları uzun müddətdir izləyirsən. Onların həyatını bilirsən, fikirlərinə öyrəşmisən. Ona görə də məhsul tövsiyəsi verəndə bunu reklam kimi yox, məsləhət kimi qəbul edirsən. Marketoloqlar məhz bu nöqtədən istifadə edir. Onlar bilirlər ki, insan tanıdığı şəxsə daha çox inanır. Bu səbəbdən də məhsullar məşhur şəxslər vasitəsilə tanıdılır. Sən də düşünürsən ki, bu insan məni aldatmaz. Amma reallıqda bu işin arxasında müqavilələr və ödənişlər dayanır. Sadəcə sən bunu görmürsən. Bu da sənin qərarına birbaşa təsir edir. Tanış simalar vasitəsilə edilən reklam daha təsirli olur. Çünki sən artıq güvən qurmusan. Bu güvən isə səni düşünmədən alış etməyə sövq edir.

Paketlər və kombo təkliflər

Marketoloqlar çox vaxt tək məhsul satmaq əvəzinə dəst şəklində təklif edirlər. Məsələn, bir məhsul yox, onun yanında əlavə iki məhsul da verilir. Bu paket daha sərfəli kimi təqdim olunur. İnsan baxır və düşünür ki, tək məhsul almaqdansa, bu paketi almaq daha ağıllıdır. Çünki qiymət fərqi çox olmur və əlavə məhsullar da əldə edilir. Amma burada əsas məsələ budur ki, həmin əlavə məhsullar sənə həqiqətən lazımdırmı. Çox vaxt insan bu sualı vermir. Çünki paket sözü beyində "qazanc" hissi yaradır. Marketoloqlar da məhz bunu istəyir. Sən düşünürsən ki, artıq dəyər əldə edirsən. Amma əslində sən daha çox məhsul alırsan. Bu məhsulların bir hissəsi bəlkə də heç istifadə olunmur. Sadəcə evdə qalır. Amma pul artıq xərclənib. Paket təkliflər insanı ehtiyacından çox almağa sövq edir. Çünki sən artıq tək məhsulu yox, bütün dəsti alırsan. Bu da planlaşdırmadığın xərclərin artmasına səbəb olur. Marketoloqlar bilir ki, insan çox məhsul gördükdə qərar verməkdə çətinlik çəkir. Ona görə də hazır paket təqdim edirlər. Sən düşünmədən onu qəbul edirsən. Bu da onların satışını artırır.

Daha çox və daha ucuz al

"İki al, biri pulsuz", "üç al, endirimli" kimi təkliflər insan üçün çox cəlbedici görünür. Beyin bunu sərfəli alış kimi qəbul edir. Amma reallıqda sən daha çox pul xərcləyirsən. Çünki sənə bir məhsul kifayət edirdisə, indi iki və ya üç məhsul alırsan. Marketoloqlar bunu bilərəkdən edir. Onlar bilirlər ki, insan ucuz sözünü görəndə daha çox almağa meyllənir. Sən düşünürsən ki, bu fürsəti qaçırmaq olmaz. Halbuki sənə həmin qədər məhsul lazım deyil. Sadəcə kampaniya səni buna məcbur edir. Bu üsul insanın nəzarətini zəiflədir. Çünki sən ehtiyacını yox, təklifi əsas götürürsən. Nəticədə büdcən daha çox zərər görür. Amma sən bunu alış anında hiss etmirsən. Çünki diqqətin ucuz sözünə yönəlir. Daha sonra isə başa düşürsən ki, əslində lazım olmayan məhsullara pul xərcləmisən.

Pulsuz nümunə tələsi

"Pulsuz" sözünü görəndə insanın beyni avtomatik reaksiya verir. Bu söz çox güclü təsirə malikdir. İnsan düşünür ki, bunu mütləq götürməliyəm. Çünki pulsuzdur. Marketoloqlar bunu çox yaxşı bildiyi üçün tez-tez pulsuz nümunələr paylayır. Məqsəd sənin diqqətini cəlb etməkdir. Sən pulsuz məhsulu götürürsən, istifadə edirsən və bəzən bəyənirsən. Sonra isə həmin məhsulu almağa meyllənirsən. Bu artıq planlaşdırılmış strategiyadır. Pulsuz nümunə sənin qərarına təsir etmək üçün verilir. İnsan çox vaxt bunun fərqinə varmır. Sadəcə düşünür ki, pulsuzdur, niyə götürməyim. Amma bu, səni gələcəkdə alışa hazırlamaq üçündür. Marketoloqlar bilirlər ki, sən məhsulu bir dəfə sınasan, ona alışa bilərsən. Bu da onların satışını artırır.

Pulsuzun cazibəsi

İnsan pulsuzu qaçırmaq istəmir. Çünki pulsuz sözündə risk yoxdur. Beyin düşünür ki, mən heç nə itirmirəm. Amma reallıqda sən vaxtını və diqqətini sərf edirsən. Pulsuz məhsulu götürəndə sən artıq həmin brendlə əlaqə qurursan. Bu əlaqə sonradan alışa çevrilə bilər. Marketoloqlar bunu çox yaxşı bilirlər. Ona görə də pulsuz təkliflərdən geniş istifadə edirlər. İnsan çox vaxt düşünmür ki, niyə bunu pulsuz verirlər. Sadəcə qəbul edir. Bu isə səni yavaş-yavaş alışa aparır. Pulsuz sözünün cazibəsi insanın nəzarətini zəiflədir. Sən artıq ehtiyacını yox, təklifi əsas götürürsən. Bu da səni manipulyasiyaya açıq edir.

Sadə dil ilə böyük vədlər

"3 günə arıqlayacaqsan", "bir həftəyə həyatın dəyişəcək" kimi şüarlar çox insanın diqqətini çəkir. Çünki insan tez nəticə istəyir. Marketoloqlar bunu bildiyi üçün böyük vədlər verir. Bu vədlər sadə dillə təqdim olunur ki, hər kəs başa düşsün. İnsan oxuyur. Düşünür ki, bu məhsul mənə kömək edəcək. Amma çox vaxt bu vədlər reallığı əks etdirmir. Sadəcə diqqət çəkmək üçündür. İnsan isə bunu araşdırmır. Çünki böyük vədlər onu ümidləndirir. Bu ümid də alışa aparır. Marketoloqlar bilirlər ki, insan çətin yol istəmir. Ona görə də asan nəticə vəd edirlər. Bu da çox təsirli olur.

Möcüzə məhsul sindromu

İnsan asan yol axtarır. Çətinlik çəkmədən nəticə əldə etmək istəyir. Bu səbəbdən də möcüzə məhsullara inanmağa meyllidir. Marketoloqlar da bunu fürsətə çevirir. Onlar məhsulu elə təqdim edirlər ki, sanki bütün problemləri həll edəcək. İnsan düşünür ki, bu məhsulu alsam hər şey düzələcək. Amma reallıqda belə olmur. Heç bir məhsul səni birdən-birə dəyişmir. Amma insan bunu eşitmək istəmir. Çünki asan yol daha cəlbedicidir. Möcüzə məhsul sindromu insanı tez aldadır. Çünki sən artıq düşünmək istəmirsən. Sadəcə inanırsan. Bu isə səni lazımsız xərclərə aparır.